Rocznica urodzin generała Bema

225 lat temu w Tarnowie urodził się Józef Bem, bohater narodowy Polski i Węgier. W księdze metrykalnej parafii katedralnej znajduje się zapis daty chrztu Józefa Bema oraz data jego urodzin - 14 marca 1794 roku.

Dom rodzinny Józefa Bema znajdował się na tarnowskim Burku, wówczas przedmieściach miasta. W zbiorach tarnowskiego Muzeum Okręgowego znajdują się pamiątki związane z życiem i wojskową działalnością gen. Bema w Polsce w czasie Powstania Listopadowego, na emigracji we Francji, na Węgrzech podczas Wiosny Ludów, gdzie był dowódcą armii siedmiogrodzkiej i na emigracji w Turcji, gdzie zmarł w Aleppo (obecnie Syria) 10 grudnia 1850 roku. Prochy gen. Bema w 1929 r. przewieziono do Polski, do rodzinnego Tarnowa i złożono w mauzoleum w Parku Strzeleckim. Na środku stawu, na sześciu wysmukłych korynckich kolumnach wznosi się sarkofag kryjący prochy generała, bohatera dwu bratnich narodów - Polaków i Węgrów. W 1928 r. zaprojektował mauzoleum krakowski architekt Adolf Szyszko-Bohusz, wzniesione zaś zostało kosztem miasta Tarnowa w 1929 r. podczas przygotowań do sprowadzenia prochów generała Bema z Turcji do naszego miasta.

Przy ulicy Wałowej, na niewielkim placu Węgierskim stoi ocieniony połączonymi wierzbami pomnik gen. Józefa Bema wzniesiony w 1983 r. według projektu artystów rzeźbiarzy Bohdany Drwalowej i Stefana Niedorezo. Po lewej stronie pomnika na ścianie kamienicy znajduje się  mural z fragmentem „Panoramy Siedmiogrodzkiej”, który przedstawia generała Bema z jego sztabem w dniu bitwy pod Sybinem 11 marca 1849 roku. Mural wykonany przez tarnowską artystkę, Annę Kropiowską, został uroczyście odsłonięty 14 października 2017 roku w 120. rocznicę pierwszej publicznej prezentacji we Lwowie „Panoramy Siedmiogrodzkiej” Jana Styki.

Z kolei przy ul. Kościuszki 10 można zobaczyć elewację hotelu „Tarnovia”. Znajdująca się tam mozaika, ułożona z przetopionych odpadów Zakładów Radiowych Kasprzaka, została zaprojektowana przez znanego tarnowskiego architekta Jana Grabowskiego, a przedstawia bitwę generała Bema pod Aleppo.

Opracowanie na podstawie inf. TCI

(ww)